Fizjoterapia uroginekologiczna nie musi skupiać się wyłącznie na mięśniach dna miednicy. W zależności od zgłaszanych dolegliwości fizjoterapeuta może oceniać również sposób oddychania, napięcie ściany brzucha, pracę przepony, ruchomość miednicy, blizny po operacjach czy funkcję okolicy kości krzyżowej i guzicznej. Podejście osteopatyczne rozszerza takie spojrzenie o zależności pomiędzy poszczególnymi strukturami i tkankami oraz odpowiednio dobrane techniki manualne.
Konsultacja i fizjoterapia uroginekologiczna prowadzona przez Sarę Moraczewską w FizjoMore w Lublinie.
200 zł
Kup voucher
Voucher dla kobiety w ciąży na indywidualnie dobraną fizjoterapię i masaż w gabinecie FizjoMore.
200 zł
Kup voucher
Indywidualne przygotowanie do porodu z fizjoterapeutką uroginekologiczną Sarą Moraczewską.
200 zł
Kup voucher
Czym zajmuje się fizjoterapia uroginekologiczna?
Fizjoterapia uroginekologiczna zajmuje się oceną i terapią zaburzeń dotyczących m.in. mięśni dna miednicy, funkcji pęcherza i jelit, bólu w obrębie miednicy, okresu ciąży i połogu oraz powrotu do sprawności po porodzie i zabiegach operacyjnych.
Do fizjoterapeutki uroginekologicznej zgłaszają się między innymi kobiety z nietrzymaniem moczu, parciami naglącymi, bolesnym współżyciem, bólem miednicy, dolegliwościami po porodzie, blizną po cesarskim cięciu lub nacięciu krocza czy problemami z funkcją mięśni brzucha.
Terapia powinna być dobierana indywidualnie. Samo miejsce odczuwania dolegliwości nie zawsze wystarcza, aby określić, jakie elementy układu ruchu i dna miednicy wymagają pracy. Dlatego pierwszym etapem jest zebranie wywiadu i ocena funkcjonalna.
W zależności od problemu może ona obejmować m.in. sposób oddychania, napięcie i zdolność rozluźnienia mięśni dna miednicy, funkcję ściany brzucha, postawę, ruchomość poszczególnych obszarów oraz blizny.
Więcej informacji o przebiegu konsultacji znajdziesz na stronie fizjoterapia uroginekologiczna w Lublinie.
Nietrzymanie moczu i parcia naglące
Nietrzymanie moczu u kobiet podczas kaszlu, kichania, śmiechu, biegania czy podnoszenia ciężaru nie powinno być automatycznie sprowadzane do stwierdzenia, że mięśnie dna miednicy są „za słabe”.
Fizjoterapeutka może ocenić ich siłę, napięcie, zdolność rozluźnienia oraz koordynację z oddechem i pracą mięśni brzucha. Znaczenie może mieć także sposób reagowania organizmu na wzrost ciśnienia śródbrzusznego podczas wysiłku.
Dlatego przed rozpoczęciem ćwiczeń warto ustalić, czego faktycznie potrzebuje dana osoba. Nie w każdym przypadku właściwym pierwszym krokiem będzie samodzielne wykonywanie popularnych „ćwiczeń Kegla”.
W przypadku wysiłkowego lub mieszanego nietrzymania moczu nadzorowany trening mięśni dna miednicy jest jedną z podstawowych metod leczenia zachowawczego rekomendowanych w wytycznych. Program powinien być jednak dostosowany do możliwości i objawów pacjentki, a nie wykonywany według jednego schematu dla wszystkich.
Przy parciach naglących podczas konsultacji mogą być analizowane również nawyki związane z oddawaniem moczu, częstotliwość wizyt w toalecie czy prowadzony przez pacjentkę dzienniczek mikcji.
Bolesne miesiączki i ból w obrębie miednicy
Ból miesiączkowy lub przewlekły ból miednicy może mieć różne przyczyny. Fizjoterapia nie zastępuje diagnostyki ginekologicznej, ale może być jednym z elementów postępowania, gdy do dolegliwości współistnieją zaburzenia funkcjonalne w obrębie dna miednicy i układu ruchu.
Podczas badania fizjoterapeutycznego można oceniać między innymi napięcie mięśni dna miednicy, ściany brzucha, sposób oddychania, ruchomość okolicy miednicy oraz reakcję tkanek na dotyk i ruch.
Szczególnej uwagi wymagają silne lub nasilające się bóle miesiączkowe, przewlekły ból miednicy, ból podczas lub po stosunku, dolegliwości jelitowe związane z miesiączką czy problemy z zajściem w ciążę. Takie objawy mogą występować m.in. w endometriozie i wymagają odpowiedniej diagnostyki medycznej i zastosowania fizjoterapii uroginekologicznej.
Zobacz także: Nowoczesne leczenie endometriozy i bolesnych miesiączek fizjoterapią
Bolesne współżycie
Ból podczas współżycia nie jest objawem, który trzeba po prostu zaakceptować. Jednym z możliwych elementów problemu może być nadmierne napięcie mięśni dna miednicy, ale przyczyn może być więcej.
Podczas konsultacji fizjoterapeutycznej można ocenić zdolność mięśni dna miednicy zarówno do napięcia, jak i rozluźnienia, sposób oddychania oraz napięcie tkanek w obrębie miednicy. Znaczenie mogą mieć również blizny, np. po nacięciu krocza, pęknięciu krocza albo zabiegach operacyjnych.
Jeżeli istnieją wskazania i pacjentka wyrazi zgodę, elementem diagnostyki funkcjonalnej może być badanie per vaginam. Pozwala ono ocenić m.in. napięcie, funkcję i reakcję mięśni dna miednicy.
Zobacz więcej: Ból w trakcie stosunku, pochwica (waginizm), dyspareunia – leczenie fizjoterapią
Fizjoterapia w ciąży i przygotowanie do porodu
W okresie ciąży zmienia się obciążenie brzucha, miednicy i kręgosłupa, a organizm stopniowo przygotowuje się do porodu. Fizjoterapia w ciąży może wspierać kobietę w dostosowaniu aktywności do tych zmian oraz w lepszym poznaniu sposobu pracy własnego ciała.
W zależności od potrzeb praca może obejmować świadomość mięśni dna miednicy, naukę ich napinania i rozluźniania, sposób oddychania, ruchomość miednicy oraz ćwiczenia dostosowane do aktualnego etapu ciąży.
Przygotowanie do porodu może obejmować także edukację dotyczącą pracy mięśni dna miednicy, oddechu, prawidłowego podnoszenia ciężarów, masaż krocza do porodu czy zachowania podczas wzrostu ciśnienia śródbrzusznego.
Jej celem jest przede wszystkim lepsze przygotowanie funkcjonalne kobiety i zwiększenie świadomości własnego ciała. Wytyczne NICE wskazują trening mięśni dna miednicy jako istotny element profilaktyki dysfunkcji dna miednicy również podczas ciąży i po porodzie.
Fizjoterapia po porodzie
Po porodzie organizm potrzebuje czasu na regenerację, ale niektóre problemy warto poddać indywidualnej ocenie fizjoterapeutycznej.
Konsultacja może obejmować funkcję mięśni dna miednicy, ściany brzucha, sposób oddychania, bliznę po cesarskim cięciu lub urazie krocza oraz stopniowy powrót do aktywności fizycznej.
Do fizjoterapeutki uroginekologicznej kobiety zgłaszają się m.in. z nietrzymaniem moczu, uczuciem ciężkości w obrębie miednicy, bólem krocza, bólem kręgosłupa, problemami z blizną czy trudnościami z powrotem do ćwiczeń.
Ocena powinna uwzględniać zarówno objawy, jak i przebieg ciąży i porodu oraz aktualny etap połogu lub okresu poporodowego.
Znaczenie treningu mięśni dna miednicy i oceny objawów takich jak nietrzymanie moczu czy obniżenie narządów uwzględniają także wytyczne dotyczące opieki poporodowej.
Blizna po cesarskim cięciu i nacięciu krocza
Blizna po cesarskim cięciu lub epizjotomii jest częścią tkanek, które uległy gojeniu po porodzie. Nie oznacza to, że każda blizna wymaga terapii, ale niektóre objawy mogą być wskazaniem do konsultacji.
Należą do nich m.in. ból, nadmierna tkliwość, uczucie ciągnięcia, dyskomfort podczas ruchu albo współżycia czy wyraźne ograniczenie ruchomości tkanek.
Fizjoterapeutka może ocenić wygląd blizny, jej ruchomość oraz reakcję okolicznych tkanek. W zależności od etapu gojenia i stanu pacjentki można zastosować odpowiednio dobrane techniki manualne oraz zalecić bezpieczną pracę własną.
Terapia powinna wynikać z rzeczywistych objawów i badania funkcjonalnego wykonanego przez doświadczonego fizjoterapeutę.
Zobacz także: Fizjoterapia blizny po cesarskim cięciu
Rozejście mięśni prostych brzucha
Rozejście mięśni prostych brzucha, często określane jako rozejście kresy białej, jest częstym tematem konsultacji szczególnie po ciąży.
Sama odległość pomiędzy mięśniami prostymi nie daje jednak pełnej informacji o funkcjonowaniu ściany brzucha. Znaczenie ma również sposób napinania tkanek, praca mięśni głębokich, oddychanie, kontrola tułowia i zachowanie brzucha podczas codziennego ruchu.
Dlatego celem badania nie powinno być wyłącznie „zmierzenie rozejścia”. Fizjoterapeutka ocenia funkcję całego obszaru i na tej podstawie dobiera ćwiczenia oraz sposób stopniowego zwiększania obciążenia.
W wybranych sytuacjach w ocenie pracy mięśni brzucha i dna miednicy może być wykorzystywane USG funkcjonalne.
Zaparcia i wybrane dolegliwości proktologiczne
Problemy z wypróżnianiem mogą być związane z wieloma czynnikami, w tym dietą, chorobami układu pokarmowego, przyjmowanymi lekami czy funkcją mięśni dna miednicy.
W zakresie fizjoterapii uroginekologicznej można analizować m.in. sposób napinania i rozluźniania dna miednicy podczas wypróżniania, nawyki toaletowe, sposób oddychania oraz napięcie ściany brzucha.
Fizjoterapia może być także elementem postępowania przy wybranych dolegliwościach okolicy odbytu i kości guzicznej.
Nawracające zaparcia u kobiet, zmiana rytmu wypróżnień, ból odbytu to również objawy w których pomaga fizjtoerapia proktologiczna
Co oznacza podejście osteopatyczne w fizjoterapii uroginekologicznej?
Podejście osteopatyczne w tym kontekście można rozumieć przede wszystkim jako szerszą ocenę funkcjonalnych zależności pomiędzy strukturami oraz wykorzystanie odpowiednio dobranych technik manualnych.
Pacjentka może zgłaszać problem dotyczący dna miednicy, ale podczas badania fizjoterapeuta może również zwrócić uwagę na sposób pracy przepony, ściany brzucha, miednicy, kręgosłupa czy okolicy kości krzyżowej i guzicznej.
Nie oznacza to szukania jednej ukrytej przyczyny wszystkich dolegliwości ani „ustawiania narządów”. Poszczególne techniki powinny być dobierane do konkretnego problemu i stanowić część szerszego postępowania fizjoterapeutycznego.
Takie podejście może obejmować m.in. pracę manualną z tkankami, bliznami i układem mięśniowo-powięziowym, ćwiczenia, naukę oddechu, modyfikację nawyków oraz edukację pacjentki.
Jakie kompetencje rozwijała fizjoterapeutka Sara Moraczewska?
Sara Moraczewska – fizjoterapeutka uroginekologiczna FizjoMore w Lublinie, ukończyła trzydniowe szkolenie „Podejście osteopatyczne w uroginekologii” organizowane przez Med Coach. Prowadzącymi były mgr Marta Jabłońska-Kowalska oraz mgr Olga Krzyżanowska.
Program szkolenia dotyczył fizjoterapii kobiet na różnych etapach życia: przed ciążą, podczas ciąży, w przygotowaniu do porodu, po porodzie oraz w późniejszych okresach życia. Obejmował również pracę z wybranymi dolegliwościami urologicznymi, proktologicznymi, bólowymi i seksualnymi.
Szkolenie poszerzało warsztat fizjoterapeutyczny Sary. Jego ukończenie nie oznacza uzyskania tytułu osteopaty.
Jakie zagadnienia obejmowało szkolenie?
Program obejmował między innymi:
- diagnostykę funkcjonalną i terapię mięśni dna miednicy,
- anatomię miednicy mniejszej, mięśni i powięzi,
- dysfunkcje związane z pęcherzem, macicą, odbytnicą i jamą brzuszną,
- diagnostykę rozejścia mięśni prostych brzucha i funkcji przedniej ściany brzucha,
- ocenę postawy oraz zmian zachodzących w organizmie podczas ciąży,
- techniki pracy z okolicą kości krzyżowej i guzicznej oraz poszczególnymi odcinkami kręgosłupa,
- pracę z przeponą i sposobem oddychania,
- techniki manualne dotyczące tkanek jamy brzusznej i miednicy,
- wykorzystanie USG do oceny funkcji mięśni dna miednicy i mięśni brzucha,
- praktyczne badanie per vaginam,
- przygotowanie do porodu oraz postępowanie fizjoterapeutyczne po porodzie,
- pracę z blizną po cesarskim cięciu i epizjotomii,
- diagnostykę funkcjonalną przy nietrzymaniu moczu i obniżeniu narządów miednicy,
- prowadzenie i interpretację dzienniczka mikcji oraz edukację dotyczącą nawyków toaletowych.
Część praktyczna obejmowała także zachowanie mięśni dna miednicy podczas kaszlu, kichania, śmiechu, podnoszenia ciężarów i aktywności fizycznej.
Rozwijanie takich kompetencji pozwala rozszerzać możliwości oceny funkcjonalnej pacjentki, ale zastosowanie konkretnej techniki zawsze powinno wynikać z badania, objawów i indywidualnej sytuacji danej osoby.
Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeutki uroginekologicznej?
Konsultację można rozważyć m.in. wtedy, gdy występują:
- nietrzymanie moczu lub parcia naglące,
- ból w obrębie miednicy,
- bolesne współżycie,
- dolegliwości związane z nadmiernym napięciem dna miednicy,
- problemy po porodzie,
- dyskomfort związany z blizną po cesarskim cięciu lub nacięciu krocza,
- trudności z powrotem do aktywności po ciąży,
- problemy z funkcją mięśni brzucha,
- objawy obniżenia narządów miednicy,
- wybrane problemy z wypróżnianiem,
- dolegliwości układu ruchu występujące podczas ciąży lub po porodzie.
Objawy mogą mieć różne przyczyny. Przy nowych, nasilonych, utrzymujących się lub niepokojących dolegliwościach potrzebna może być także konsultacja lekarza i dalsza diagnostyki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy fizjoterapia uroginekologiczna jest tylko dla kobiet po porodzie?
Nie. Z fizjoterapii uroginekologicznej korzystają również kobiety, które nigdy nie rodziły. Konsultacja może dotyczyć m.in. nietrzymania moczu, parć naglących, bolesnego współżycia, nadmiernego napięcia mięśni dna miednicy, bólu miednicy czy problemów związanych z aktywnością fizyczną.
Czy przy nietrzymaniu moczu zawsze trzeba wzmacniać mięśnie dna miednicy?
Nie należy zakładać tego bez wcześniejszej oceny. Fizjoterapeutka sprawdza m.in. zdolność mięśni do napięcia i rozluźnienia oraz ich koordynację z oddechem i mięśniami brzucha. Dopiero na tej podstawie można dobrać odpowiedni trening.
Czy fizjoterapeutka uroginekologiczna wykonuje badanie wewnętrzne?
Badanie per vaginam może stanowić element oceny funkcjonalnej mięśni dna miednicy, jeśli istnieją do niego wskazania. Badanie powinno zostać wcześniej omówione i może być wykonane wyłącznie za zgodą pacjentki.
Czy fizjoterapia może pomóc przy bolesnym współżyciu?
Może być jednym z elementów postępowania, szczególnie gdy współistnieją zaburzenia napięcia lub funkcji mięśni dna miednicy, blizny czy inne problemy funkcjonalne. Bolesne współżycie może mieć jednak wiele przyczyn, dlatego czasami konieczna jest także konsultacja ginekologiczna lub innego specjalisty.
Czy z blizną po cesarskim cięciu warto zgłosić się do fizjoterapeuty?
Jeżeli blizna jest bolesna, nadmiernie wrażliwa, powoduje uczucie ciągnięcia lub ogranicza komfort ruchu, można poddać ją ocenie fizjoterapeutycznej. Sposób pracy zależy m.in. od etapu gojenia, wyglądu blizny i występujących objawów.
Czy fizjoterapia uroginekologiczna może być stosowana przy endometriozie?
Fizjoterapia nie leczy samej endometriozy i nie zastępuje opieki ginekologicznej. Może natomiast stanowić element szerszego postępowania u części pacjentek, np. gdy występują współistniejące problemy funkcjonalne, ból miednicy czy zaburzenia napięcia mięśni dna miednicy. Podejrzenie endometriozy wymaga właściwej diagnostyki medycznej.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty?
Nie trzeba wykonywać specjalnych ćwiczeń ani przygotowywać się w szczególny sposób. Warto natomiast zastanowić się, kiedy pojawiły się objawy, co je nasila lub zmniejsza oraz jakie wcześniejsze porody, zabiegi, urazy lub choroby mogą mieć znaczenie dla aktualnego problemu.
Fizjoterapia uroginekologiczna w FizjoMore w Lublinie
Jeżeli obserwujesz u siebie dolegliwości związane z dnem miednicy, nietrzymaniem moczu, okresem ciąży lub po porodzie, blizną po cesarskim cięciu albo bólem w obrębie miednicy, możesz umówić konsultację z Sarą Moraczewską w FizjoMore w Lublinie.
Podczas wizyty problem jest oceniany indywidualnie, a sposób postępowania dobierany do zgłaszanych objawów i wyniku badania.
Sprawdź: fizjoterapia uroginekologiczna w Lublinie